Kilis’in unutulmaya yüz tutmuş geleneksel yorgancılık sanatı, modern dokunuşlarla yeniden canlanıyor. Kadim el işçiliğinin izlerini taşıyan Kilis yorganları, dünyaca ünlü “Çingene Kızı” motifinin kullanıldığı özel tasarımlarla hem yerelde hem de uluslararası turizmde dikkat çekiyor.
Kilis Valiliği, GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı ve İnsani ve Sosyal Gelişme Derneği İktisadi İşletmesi işbirliğiyle yürütülen “Geleneksel El Sanatları Merkezi Projesi” kapsamında 25 kadın yorgancılık eğitimi aldı. Eğitimlerini başarıyla tamamlayan kadınlar, el emeği göz nuru yorganlarını yatak mağazalarında satışa sunmaya başladı. Bu proje ile hem kadınların üretime katılımı desteklendi hem de Kilis’in coğrafi işaretli yorganları modernize edilerek yeniden gün yüzüne çıktı.
“Çingene Kızı” Motifi Yorganlarda
İnsani ve Sosyal Gelişme Derneği Üyesi Fethiye Pınar Masmanacı, çocukluktan beri kuşaktan kuşağa aktarılan Kilis yorganlarının artık yeni nesillere modern bir biçimde sunulduğunu söyledi. Masmanacı, Gaziantep’in Nizip ilçesindeki Zeugma Antik Kenti’nde bulunan ve Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesi’nde sergilenen “Çingene Kızı” mozaiğinden ilham alınarak yorganlara özel desenler işlendiğini belirtti.
Kadınlar, Zor Bir El Sanatında Ustalaşıyor
Yorgancılığın geleneksel olarak erkek mesleği olduğunu hatırlatan Masmanacı, projeyle kadınların bu özel el sanatında ustalaştığını ifade etti: “Kadınlarımız bu işe çok yatkın. Yorgan işlemek hem emek hem de dikkat isteyen bir süreç. Kadınlarımız ustalarımızın desteğiyle bu zanaatı öğrendi. Hem stres atıyorlar hem de aile ekonomisine katkı sağlıyorlar. Şimdi ‘Yorgancılıkta biz de varız’ diyorlar.” 50 yıllık yorgan ustası Mehmet Emin Alperen de coğrafi işaretli Kilis yorganını yaşatmak için yıllardır çaba gösterdiğini anlatarak modern desenlerle sanatı geleceğe taşımaktan memnuniyet duyduğunu söyledi.
Üreten Kadınların Başarı Hikâyesi
Eğitim alan kadınlardan Gülizar Yalçın, yorgancılığın kendisi için hem ekonomik hem de psikolojik anlamda güç verici olduğunu dile getirerek şöyle konuştu: “Bu zor mesleği ustalarımız sayesinde öğrendik. Yorgan işlemek bizi hem rahatlatıyor hem de ortaya çıkan her yeni desenle gurur duyuyoruz.” Bir diğer kursiyer Cennet Demir ise modern tasarımlı yorganlara büyük ilgi olduğunu söyledi.
Kilis’te kadınların emeğiyle yeniden canlanan geleneksel yorgancılık, hem kültürel mirası yaşatıyor hem de aile ekonomilerine destek sağlayan sürdürülebilir bir gelir kaynağına dönüşüyor.
