Türk dünyasında yazıda birliği sağlama hedefiyle yürütülen çalışmalarda tarihi bir eşik aşıldı. Kazakistan'ın başkenti Astana'da düzenlenen Ortak Türk Alfabesi Komisyonu toplantısında, 34 harfli yeni sistemin hayata geçirilmesini sağlayacak uygulama kılavuzu resmen onaylandı.
Türk Akademisi ve Türk Dil Kurumu iş birliğinde düzenlenen Ortak Türk Alfabesi Komisyonu’nun dördüncü toplantısı Astana'da tamamlandı. Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'den uzmanların katıldığı toplantıda, daha önce Bakü'de kabul edilen 34 harfli ortak Türk alfabesinin pratikte uygulanabilmesi için hazırlanan "Kılavuz İlkeler Belgesi" kabul edildi.
Toplantının en önemli çıktılarından biri de ortak alfabe temel alınarak hazırlanan Kazak ve Kırgız alfabe varyantlarının resmen onaylanması oldu. 2022 yılında Türk Devletleri Teşkilatı koordinasyonunda kurulan komisyonun kabul ettiği 34 harfli yeni sistem, mevcut Türkiye alfabesindeki 29 harfi aynen koruyor.
Diğer Türk lehçelerindeki özgün sesleri karşılamak için rehbere; açık e, sağır nun, kaf, hı ve yarı vokal u olmak üzere beş yeni harf eklendi. Onaylanan rehber belge, Türk devletlerinde alfabenin pratik uygulamasına geçilirken uyumlu ve koordineli bir yaklaşım sağlanması amacıyla ana başvuru kaynağı olacak. Bu adımla birlikte Türk halklarının birbirlerinin yazı dillerini doğrudan anlayabilmesi için en somut entegrasyon zemini kurulmuş oldu.
Toplantıda yaptığı konuşmada ortak kılavuz kararını değerlendiren Türk Dil Kurumu Başkanı Prof. Dr. Osman Mert, şu ifadeleri kullandı:
"Kültürel birliğin olmazsa olmaz birinci şartı yazıda birliktir. Atalarımızın bir zamanlar sağladığı, ancak 21. yüzyılda bozulan yazıda birliği yeniden tesis etmek, bugün omuzlarımızdaki tarihî bir sorumluluktur. Otuz dört yıldır üzerinde çalışılan alfabe için hazırlanan ‘Ortak Türk Alfabesi Kullanım Kılavuzu’nun, Bakü Türkoloji Kurultayı’nın 100. yıl dönümünde tüm üyelerce kabul edilmiş olmasından büyük memnuniyet duyuyorum. Türkoloji şehitlerinin ruhları şad olsun."
