Türkiye, uzun yıllardır sahip olduğu "genç ve dinamik nüfus" yapısında kritik bir kırılma yaşıyor. TÜİK’in Dünya Nüfus Günü kapsamında yayımladığı 2026 raporu, Türkiye'nin nüfus haritasındaki değişimi tüm çıplaklığıyla gözler önüne serdi. 86 milyon 92 binlik nüfusuyla dünyanın en kalabalık 18'inci ülkesi olan Türkiye'de, doğurganlık hızı ve genç nüfus oranları dünya ortalamasının altına geriledi.
Çocuk ve Genç Nüfusta Gerileme
TÜİK raporundaki en dikkat çekici detaylar, genç kuşakların oranındaki düşüşte gizli. Dünya genelinde çocuk nüfus oranı yüzde 29,3 iken, Türkiye yüzde 24,8 ile bu ortalamanın gerisinde kaldı. Benzer bir tablo genç nüfusta da görülüyor; dünya genelinde yüzde 15,6 olan genç nüfus oranı, Türkiye’de yüzde 14,8 seviyesine indi.
-
Avrupa ile Karşılaştırma: Türkiye, bu düşüşe rağmen hala tüm Avrupa Birliği ülkelerinden daha genç bir nüfus yapısına sahip olma özelliğini koruyor.
Doğurganlık Hızı Dünya Ortalamasının Altında
Nüfus yapısındaki bu değişimin temelinde, doğurganlık hızındaki hızlı azalma yatıyor. Dünyada kadın başına düşen çocuk sayısı ortalaması 2,24 iken, Türkiye'de bu oran 1,42’ye kadar gerilemiş durumda. Bu oran, dünyanın en düşük doğurganlık hızına sahip ülkesi olan Güney Kore (0,75) kadar olmasa da, dünya ortalamasının oldukça altında bir seviyeyi temsil ediyor.
Yaşlı Nüfus İlk Kez Dünya Ortalamasını Geçti
Doğurganlığın azalmasıyla birlikte Türkiye'de yaşlı nüfus oranı tırmanışa geçti. Dünyada yaşlı nüfus oranı yüzde 10,4 seviyesindeyken, Türkiye yüzde 11,1 ile dünya ortalamasını ilk kez geride bıraktı. Dünyanın en yaşlı ülkeleri listesinde Monako (%36) ve Japonya (%30) başı çekerken, Türkiye bu seviyelerden uzak olsa da "hızla yaşlanan ülkeler" listesine adını yazdırdı.
TÜİK 2026 raporu, Türkiye'nin demografik dinamizmini bir süre daha koruyacağını ancak geleceğe yönelik nüfus politikalarının acilen yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
